Een gasloze woning gebruikt geen aardgas voor verwarming, warm water of koken. In plaats van een cv-ketel en een gasfornuis heeft het huis bijvoorbeeld een warmtepomp, een elektrische boiler of een aansluiting op een warmtenet, en een elektrische kookplaat. Een gasloze woning is niet automatisch energieneutraal: je gebruikt nog steeds energie, meestal in de vorm van stroom of warmte.
Bij nieuwbouw zijn deze voorzieningen vaak al op elkaar afgestemd. Een bestaande woning kun je ook gasloos maken, maar welke aanpassingen nodig zijn, hangt af van onder meer de isolatie, de beschikbare ruimte en de mogelijkheden in de buurt.
Hoe werkt een gasloze woning?
In een huis met aardgas zorgt de cv-ketel meestal voor verwarming en warm water. Bij gasloos wonen neemt een andere installatie die taken over. Koken gebeurt elektrisch, bijvoorbeeld op inductie. De gasaansluiting is dan niet meer nodig.
Een gasloze woning hoeft niet volledig elektrisch te zijn. Een huis met een aansluiting op een warmtenet krijgt warmte via leidingen en kan daarnaast elektriciteit gebruiken voor verlichting, apparaten en koken. Ook kan een gasloze woning nog steeds gebruikmaken van brandstoffen zoals hout. Gasloos betekent dus niet vanzelf dat een woning geen uitstoot veroorzaakt.
Verwarming zonder gasaansluiting
Er zijn verschillende manieren om een huis zonder aardgas te verwarmen. De keuze bepaalt ook welke ruimte en aanpassingen in huis nodig zijn.
- Volledig elektrische warmtepomp: haalt warmte uit bijvoorbeeld de buitenlucht of de bodem en gebruikt elektriciteit om die warmte geschikt te maken voor de woning. Vaak is ook een voorraadvat voor warm water nodig.
- Warmtenet: levert warmte via ondergrondse leidingen aan woningen in een buurt. In huis zit een afleverset die de warmte doorgeeft aan de verwarming en meestal ook aan het warme kraanwater.
- Elektrische verwarming: bijvoorbeeld elektrische radiatoren of infraroodpanelen. Ze kunnen handig zijn voor een enkele ruimte, maar gebruiken bij langdurig verwarmen vaak meer stroom dan een warmtepomp.
- Hout- of pelletkachel: kan warmte leveren zonder aardgas, maar vraagt opslag en onderhoud en veroorzaakt uitstoot. Dit is daarom niet voor iedere woning of buurt een geschikte oplossing.
Een hybride warmtepomp is iets anders dan een volledig elektrische warmtepomp. Bij een hybride systeem blijft meestal een cv-ketel op gas aanwezig. De woning gebruikt dan minder gas, maar is nog niet gasloos.
Bij een warmtepomp is de temperatuur van het verwarmingswater vaak lager dan bij een cv-ketel. Vloerverwarming of geschikte radiatoren kunnen dan helpen om de kamers toch warm te krijgen. Een woning die veel warmte verliest, kan eerst betere isolatie nodig hebben.
Warm water en koken zonder gas
Voor douchen en warm water uit de kraan kan een warmtepomp een voorraadvat verwarmen. Een elektrische boiler is een andere mogelijkheid. Bij een warmtenet loopt de warmwatervoorziening vaak via de afleverset. De beschikbare hoeveelheid warm water hangt onder meer af van het systeem en de grootte van een eventueel voorraadvat.
Een inductiekookplaat verwarmt de pan met elektriciteit. Daarvoor heb je pannen met een geschikte bodem nodig. Een andere elektrische kookplaat kan ook, maar reageert vaak minder snel op het aanpassen van de warmte.
De overstap naar elektrisch koken kan een extra groep of een aanpassing van de aansluiting in de meterkast vragen. Dat geldt ook als er een warmtepomp of andere grote stroomverbruikers bijkomen. De benodigde aanpassing hangt af van de apparaten die je tegelijk wilt gebruiken.
Een bestaande woning gasloos maken
Een bestaande woning gasloos maken is meer dan alleen de cv-ketel vervangen. De verwarming, warmwatervoorziening en kookplaat moeten allemaal zonder gas kunnen werken. Deze volgorde helpt om keuzes op elkaar af te stemmen:
- Breng het warmteverlies in kaart. Kijk naar de isolatie van dak, gevel en vloer, en naar het glas. Minder warmteverlies maakt verwarmen met lagere temperaturen makkelijker.
- Onderzoek de warmtebron. Ga na of een warmtenet beschikbaar is of dat een volledig elektrische installatie bij de woning past. Denk ook aan ruimte voor een binnenunit, voorraadvat of eventuele buitenunit.
- Bekijk radiatoren en leidingen. Niet iedere bestaande radiator geeft genoeg warmte af bij een lagere watertemperatuur. Soms zijn grotere radiatoren of vloerverwarming nodig.
- Maak koken en warm water gasvrij. Kies apparaten die passen bij je huishouden en laat beoordelen of de meterkast en elektriciteitsaansluiting geschikt zijn.
- Laat de gasaansluiting verwijderen. Als geen enkel apparaat nog gas gebruikt, kun je verwijdering van de aansluiting aanvragen bij de netbeheerder. Alleen het gascontract opzeggen maakt een woning niet automatisch aansluitingsvrij.
Woon je in een appartement, dan kunnen de mogelijkheden afhangen van de ruimte in het gebouw en de afspraken met de verhuurder of vereniging van eigenaars. Een buitenunit op de gevel of een gedeelde verwarmingsinstallatie kun je meestal niet zelfstandig aanpassen.
Wat kost gasloos wonen?
De kosten bestaan uit de aanpassingen aan de woning en de kosten tijdens het gebruik. Een warmtepomp, eventuele isolatie, nieuwe radiatoren en werk aan de meterkast vragen een investering. Bij een warmtenet kunnen aansluitkosten en vaste kosten gelden. De bedragen verschillen sterk per woning en installatie.
Na de overstap vervallen de kosten voor gasverbruik. Is ook de gasaansluiting verwijderd, dan betaal je daarvoor geen vaste aansluitkosten meer. Daar staat meestal een hogere stroomrekening of een rekening voor warmte tegenover. Ook onderhoud en vervanging van apparatuur tellen mee.
Elektriciteit is per eenheid energie vaak duurder dan aardgas, maar dat zegt niet alles over de verwarmingskosten. Een warmtepomp haalt warmte uit de omgeving en kan daardoor met een hoeveelheid stroom meer warmte leveren dan een gewone elektrische kachel. Of je uiteindelijk goedkoper uit bent, hangt onder meer af van je woning, installatie, energieprijzen en verbruik.
Zonnepanelen kunnen een deel van de benodigde stroom opwekken, maar zijn niet verplicht voor een gasloze woning. In de winter, wanneer de warmtevraag groot is, wek je doorgaans minder zonnestroom op dan in de zomer.
Voor- en nadelen van een gasloze woning
Het voordeel is dat je geen aardgas meer nodig hebt in huis. Afhankelijk van de gekozen warmtebron en de gebruikte stroom kan ook de uitstoot lager zijn. Met een goed passende installatie kan het huis comfortabel warm blijven.
Er zijn ook nadelen. De aanpassingen kunnen veel kosten en sommige installaties nemen binnen of buiten ruimte in. Een buitenunit kan geluid maken. Bij een warmtenet ben je voor de warmtelevering gebonden aan het beschikbare net en de bijbehorende voorwaarden.
Gasloos maken is niet altijd de meest logische eerste stap. Is de woning slecht geïsoleerd, dan kan eerst isoleren helpen om de benodigde verwarmingsinstallatie beter passend te kiezen. Ook bij een huurwoning of appartement heb je niet altijd zelf zeggenschap over alle onderdelen.
Veelgestelde vragen over gasloos wonen
Hoeveel stroom verbruikt een gasloos huis?
Dat verschilt per woning. De isolatie, het aantal bewoners, de gewenste temperatuur en het soort verwarming spelen mee. Een woning met een elektrische warmtepomp verbruikt meestal meer stroom dan dezelfde woning met een cv-ketel, maar gebruikt geen gas voor verwarming. Bij een warmtenet komt de geleverde warmte op een aparte rekening.
Hoe verwarm je een huis goedkoop zonder gas?
Voor een losse kamer kan een elektrisch paneel of een kleine elektrische kachel praktisch zijn. Voor langdurige verwarming van een heel huis is een warmtepomp vaak zuiniger in stroomgebruik. Wat financieel het gunstigst is, hangt ook af van de aanschaf, de isolatie en de energietarieven.
Is het slim om van het gas af te gaan?
Dat kan een goede keuze zijn als de woning geschikt is en de investering past bij je plannen. Vergelijk niet alleen het verwachte energieverbruik, maar ook de kosten voor aanpassingen en onderhoud. Is er nog veel werk aan de isolatie nodig of is een warmtenet in de buurt een mogelijkheid, dan kan de volgorde van je keuzes verschil maken.
Kun je gasloos wonen zonder warmtepomp?
Ja. Een aansluiting op een warmtenet is een mogelijkheid. Ook elektrische verwarming kan zonder warmtepomp werken, al kan die bij het verwarmen van een heel huis veel stroom vragen.
Begin bij de vraag hoe je huis warmte en warm water krijgt, en bekijk daarna wat nodig is om elektrisch te koken. Pas als alle gastoestellen zijn vervangen, kan ook de gasaansluiting weg.
