Uit een VvE stappen is in de praktijk vrijwel onmogelijk zolang je eigenaar bent van een appartement of ander gesplitst object. Lidmaatschap van een Vereniging van Eigenaars (VvE) is namelijk niet vrijwillig: het is wettelijk gekoppeld aan het eigendom. Zolang jij eigenaar bent van een appartementsrecht, ben je automatisch lid van de VvE. Je kunt het lidmaatschap dus niet opzeggen zonder je woning te verkopen.
Dat klinkt misschien frustrerend, maar er zit een logische reden achter. Een VvE beheert de gemeenschappelijke delen van een gebouw, zoals het dak, de gevel, de trappenhal en de lift. Iedereen die eigenaar is van een stuk van dat gebouw, deelt in de verantwoordelijkheid en de kosten. Je kunt die verantwoordelijkheid niet zomaar neerleggen terwijl je er nog woont of verhuurt.
Waarom uit de VvE stappen juridisch niet kan
De VvE is geregeld in Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek. Zodra een gebouw gesplitst is in appartementsrechten, is een VvE verplicht. Het lidmaatschap gaat automatisch over bij verkoop: de koper wordt op het moment van levering lid, en jij bent dan automatisch geen lid meer. Er is geen andere manier om je lidmaatschap te beëindigen.
Sommige eigenaren denken dat ze een deel van het gebouw “uit de VvE kunnen halen” door dat stuk juridisch te splitsen of af te scheiden. In de praktijk is dat vrijwel onmogelijk. De kosten en juridische rompslomp zijn enorm, en andere eigenaren moeten daar vrijwel altijd mee instemmen. Bovendien weegt het resultaat zelden op tegen de moeite.
Wat je wél kunt doen als je ontevreden bent over de VvE
Als je het niet eens bent met de manier waarop de VvE wordt gerund, zijn er gelukkig andere wegen. Die zijn vaak veel praktischer dan proberen te vertrekken.
- Stem op vergaderingen. Elke eigenaar heeft stemrecht in de vergadering van eigenaars. Besluiten over beheer, onderhoud en kosten worden daar genomen. Aanwezig zijn en je stem gebruiken is de meest directe manier om invloed uit te oefenen.
- Word bestuurslid. Als je vindt dat de VvE beter gemanaged kan worden, kun je zelf in het bestuur stappen. Zo heb je directe zeggenschap over de dagelijkse gang van zaken.
- Schakel een professionele beheerder in. Als de VvE slecht functioneert, kan de vergadering beslissen om een externe VvE-beheerder aan te stellen. Dit kost geld, maar lost vaak structurele problemen op.
- Stap naar de kantonrechter. Bij ernstige conflicten of als de VvE haar verplichtingen niet nakomt, kun je als eigenaar naar de rechter stappen. De kantonrechter kan besluiten van de VvE vernietigen of een vervangende machtiging afgeven.
- Verkoop je woning. Als je echt klaar bent met de situatie en geen oplossing ziet, is verkopen de enige manier om het lidmaatschap definitief te beëindigen.
Wat als de VvE niet actief is?
Er zijn gebouwen waar de VvE al jaren “slapend” is: er worden geen vergaderingen gehouden en er is geen reservefonds. Dit is een serieus probleem, zeker als er groot onderhoud nodig is. In zo’n situatie kun je de VvE niet opheffen of verlaten, maar je kunt wel stappen ondernemen om haar te activeren. Iedere eigenaar heeft het recht om een vergadering bijeen te roepen. Als het bestuur dat weigert, mag je dat als eigenaar zelf doen.
Banken eisen bij hypotheekverstrekking steeds vaker dat de VvE actief is en een reservefonds heeft. Een slapende VvE kan de verkoop van je woning dus bemoeilijken, een reden te meer om die situatie aan te pakken in plaats van te proberen weg te lopen.
Opheffing van de VvE: wanneer is dat mogelijk?
Een VvE kan in theorie worden opgeheven, maar alleen als de splitsing van het gebouw ongedaan wordt gemaakt. Dit heet “opheffing van de splitsing”. Daarvoor moeten alle eigenaren instemmen, en moet een notaris een akte opmaken. In de praktijk gebeurt dit bijna uitsluitend als een enkel bedrijf of persoon alle appartementsrechten in handen krijgt, bijvoorbeeld bij een grote aankoop of sloop. Voor een gewone eigenaar die gewoon “eruit wil”, is dit geen realistische route.
Uit de VvE stappen als individueel lid is dus geen optie zolang je eigenaar bent. De meest eerlijke conclusie: als je structureel problemen hebt met je VvE, is actieve deelname aan de vergadering of het bestuur veruit de meest effectieve weg. En als de situatie echt onhoudbaar is, biedt verkoop de enige echte uitweg.
