Een arbo-conforme thuiswerkplek betekent dat je werkplek thuis voldoet aan de wettelijke eisen die ook voor kantoor gelden. Denk aan een goede stoel, een bureauopstelling op de juiste hoogte en voldoende licht. De werkgever is hiervoor medeverantwoordelijk, ook al werk je thuis. Dat is wettelijk vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet).
Hieronder lees je welke concrete eisen er gelden, wat de werkgever moet regelen en wat jij zelf kunt doen om klachten te voorkomen.
Wat de wet zegt over de arbo thuiswerkplek
De Arbowet verplicht werkgevers om te zorgen voor veilige en gezonde werkomstandigheden. Die zorgplicht stopt niet bij de voordeur van het kantoor. Zodra je structureel thuiswerkt, geldt de wet ook voor je thuissituatie. De werkgever moet een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) uitvoeren, en thuiswerken hoort daar tegenwoordig bij.
In de praktijk betekent dit dat je werkgever beleid moet hebben over thuiswerken. Dat beleid legt minimaal vast welke eisen er gelden voor de inrichting van de thuiswerkplek en hoe de werkgever daarin ondersteunt. Veel werkgevers doen dit via een thuiswerkbeleid of een cao-afspraak.
De concrete arbo-eisen voor je thuiswerkplek
De eisen voor een arbo-conforme thuiswerkplek zijn praktisch en meetbaar. Ze zijn grotendeels gelijk aan de eisen die voor een kantoorwerkplek gelden.
- Bureau en stoel: je bureau is bij voorkeur in hoogte verstelbaar. De juiste zithoogte is zodanig dat je voeten plat op de vloer staan en je knieën een hoek van ongeveer 90 graden maken.
- Beeldscherm: de bovenkant van het scherm staat op ooghoogte of iets daaronder. De afstand tussen ogen en scherm is minimaal een armlengte (circa 50 tot 70 centimeter). Gebruik je een laptop, gebruik dan een externe muis en toetsenbord en leg de laptop op een standaard.
- Toetsenbord en muis: liggen vlak voor je, zodat je ellebogen een hoek van ongeveer 90 graden maken. Je polsen hangen recht, niet gebogen.
- Verlichting: zorg voor voldoende daglicht en kunstlicht, zonder schittering op het scherm. Plaats het bureau bij voorkeur naast een raam, niet er recht tegenover.
- Ruimte: er is genoeg ruimte om te bewegen en wisselende houdingen aan te nemen. Een krappe keukenstoel aan de eettafel voldoet hier doorgaans niet aan.
Wat is de verantwoordelijkheid van de werkgever?
De werkgever heeft een zorgplicht. Dat betekent dat hij actief moet bijdragen aan een goede thuiswerkplek, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk. In de meeste gevallen houdt dat in dat de werkgever voorzieningen vergoedt of beschikbaar stelt.
Denk aan een ergonomische stoel, een laptopstandaard, een extern toetsenbord of een tweede beeldscherm. Veel werkgevers hanteren hiervoor een vergoedingsregeling of een thuiswerkbudget. De hoogte verschilt per organisatie en cao. Vraag bij je werkgever of HR-afdeling na wat er voor jou beschikbaar is.
Daarnaast moet de werkgever informatie en instructie geven. Weet je niet hoe je je stoel correct instelt of hoe je een beeldscherm op de juiste hoogte plaatst? Dan ligt het initiatief ook bij de werkgever om dat te communiceren, bijvoorbeeld via een e-learning of een ergonomische checklist.
Wat is jouw eigen verantwoordelijkheid als thuiswerker?
De werkgever is verantwoordelijk voor beleid en middelen, maar jij bent verantwoordelijk voor de uitvoering thuis. Dat betekent dat je de verstrekte informatie ook daadwerkelijk opvolgt. Werk je toch op de bank of aan de keukentafel terwijl je werkgever een goede thuiswerkplek heeft ingericht of vergoed? Dan kun je bij klachten minder aanspraak maken op de zorgplicht van de werkgever.
Praktisch gezien helpt het om een vaste plek te hebben die je alleen voor werk gebruikt. Wissel regelmatig van houding en sta elk uur even op. Dat is niet alleen goed voor je rug, het vergroot ook je concentratie.
Veelgemaakte fouten bij de thuiswerkplek
De meest voorkomende fout is werken op een laptop zonder aanvullende hulpmiddelen. Een laptop is ontworpen voor mobiel gebruik, niet voor dagenlang achter een bureau zitten. Het scherm staat te laag, het toetsenbord is te klein en de muis ontbreekt. Dit leidt op den duur tot nek-, schouder- en polsklachten.
Een tweede veelgemaakte fout is slechte verlichting. Een te donkere ruimte vermoeit de ogen, maar ook te veel tegenlicht (een raam recht voor je) zorgt voor extra oogbelasting. Controleer ook of je schermhelderheid en kleurtemperatuur zijn ingesteld op de omgevingsverlichting.
Tot slot onderschatten veel thuiswerkers het belang van beweging. Op kantoor loop je vanzelf meer: naar de printer, naar een collega, naar de kantine. Thuis valt dat weg. Plan bewust korte pauzes in en zet desnoods een timer.
Checklist: arbo thuiswerkplek in één oogopslag
| Onderdeel | Eis |
|---|---|
| Stoel | Verstelbaar in hoogte, met rugsteun |
| Bureau | Stabiel, bij voorkeur in hoogte verstelbaar |
| Beeldscherm | Bovenkant op ooghoogte, 50-70 cm afstand |
| Toetsenbord en muis | Extern bij laptopgebruik, polsen recht |
| Verlichting | Geen schittering, raam naast (niet voor) je |
| Beweging | Elk uur even opstaan, regelmatig van houding wisselen |
Een goede arbo thuiswerkplek kost niet per se veel geld. Een laptopstandaard en een externe muis zijn al verkrijgbaar voor een paar tientallen euro’s en lossen de grootste ergonomische problemen op. Begin daar, check of je werkgever dit vergoedt en pas de rest stap voor stap aan. Kleine aanpassingen maken al een groot verschil voor je houding en hoe je je aan het einde van een werkdag voelt.
