Straat met rijtjeshuizen, een twee-onder-een-kapwoning en een appartementengebouw
Rijtjeshuizen, een twee-onder-een-kapwoning en een appartementengebouw in één straat.

Wie woningadvertenties bekijkt, komt veel namen tegen voor wat soms hetzelfde huis lijkt. Dat komt doordat er twee indelingen door elkaar lopen. Het CBS deelt alle woningen in Nederland in vier groepen in: rijtjeshuizen, meergezinswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Gemeenten en WOZ-dienstverleners gebruiken een veel fijnere lijst: de Fotowijzer woningen, opgesteld door de Waarderingskamer samen met onder meer de VNG en de makelaarsorganisaties NVM en VBO. Daarin is een hoekwoning iets anders dan een eindwoning, en een appartement iets anders dan een flat. Hieronder staan beide indelingen, met per type wat het precies inhoudt en wat het voor jou betekent als je gaat kopen of huren.

Het eerste onderscheid: eengezinswoning of meergezinswoning

Elk woningtype valt in een van twee hoofdgroepen. Het CBS hanteert deze definities:

  • Eengezinswoning: een woning die op zichzelf een gebouw vormt. Daaronder vallen vrijstaande woningen, twee-onder-een-kapwoningen, boerderijen met een woning en rijtjeswoningen.
  • Meergezinswoning: een woning die deel uitmaakt van een gebouw met meer woningen of bedrijfsruimtes, zoals flats en appartementen.

Dat verschil zie je terug in hoe je woont: bij een eengezinswoning heb je een eigen gebouw, bij een meergezinswoning deel je het gebouw met andere bewoners. Meer over die tweedeling staat in het artikel over de grondgebonden woning.

Zo is de woningvoorraad verdeeld, volgens het CBS op 1 januari 2024:

Woningtype (CBS) Aandeel van alle woningen Wat eronder valt
Rijtjeshuis 42 procent Tussenwoningen en hoekwoningen in een rij van minstens drie
Meergezinswoning bijna 37 procent Flats, appartementen, boven- en benedenwoningen
Vrijstaande woning 13 procent Woningen die nergens aan een andere woning of ander gebouw grenzen
Twee-onder-een-kapwoning 9 procent Twee eengezinswoningen in één bouwblok

De cijfers komen uit Nederland in cijfers 2025 van het CBS. Het rijtjeshuis is dus het meest voorkomende type. In de nieuwbouw verschuift dat: sinds 2023 is volgens het CBS minstens de helft van alle nieuwbouwwoningen een appartement. In 2025 ging het om bijna 40 duizend van de 69 duizend nieuwbouwwoningen, als boven- en benedenwoningen worden meegeteld.

Soorten eengezinswoningen

De Fotowijzer woningen van de Waarderingskamer maakt binnen de eengezinswoningen acht onderscheidingen. De verschillen zitten vooral in waar de woning aan grenst en of er grond aan de zijkant bij hoort.

Type Waar de woning aan grenst
Tussenwoning Aan beide zijden een buurwoning, in één lijn met de buren. Ook de woning op de hoek van een gesloten bouwblok telt als tussenwoning.
Hoekwoning Begin of einde van een rij, met extra grond aan de zijkant.
Eindwoning Begin of einde van een rij, zonder extra grond aan de zijkant.
2-onder-1-kapwoning Verbonden met één gelijksoortige woning. Ook wel de helft van een dubbel genoemd.
Geschakelde 2-onder-1-kapwoning Een 2-onder-1-kapwoning waarvan een aanbouw deels aan een andere woning grenst.
Geschakelde woning Een eengezinswoning waarvan (aanbouw)muren deels aan andere woningen grenzen.
Halfvrijstaande woning Verbonden met een gebouw dat geen woning is, of met een woning die niet gelijksoortig of gelijkvormig is.
Vrijstaande woning Staat los van andere objecten.

Hoekwoning of eindwoning

Hoekwoning met zijtuin naast een eindwoning zonder zijtuin
Een hoekwoning heeft extra grond aan de zijkant, een eindwoning niet.

Beide staan aan het begin of eind van een rij. In de Fotowijzer is het verschil de grond: een hoekwoning heeft extra grond aan de zijkant, een eindwoning niet. Hoort er geen extra grond aan de zijkant bij, dan is het volgens die indeling een eindwoning. Het CBS maakt dat onderscheid niet en telt beide mee als rijtjeswoning, net als de tussenwoning.

Twee-onder-een-kap, geschakeld en halfvrijstaand

Deze drie lijken op elkaar, maar betekenen iets anders. Een 2-onder-1-kapwoning is verbonden met één gelijksoortige woning. Bij een geschakelde woning raakt de woning de buren via een aanbouw, bijvoorbeeld een garage. Een halfvrijstaande woning is vast gebouwd aan een gebouw dat geen woning is, of aan een woning die niet gelijksoortig of gelijkvormig is. Bij een vrijstaande woning raak je niemand.

Wie een woning vergelijkt, doet er goed aan te kijken welk van deze types er precies in de stukken staat.

Soorten flats, etagewoningen en appartementen

Galerijflat met buitengalerijen naast een portiekflat met trappenhuis
Bij een galerijflat zit de voordeur aan een buitengalerij, bij een portiekflat aan een gezamenlijk trappenhuis.

Binnen de meergezinswoningen onderscheidt de Fotowijzer de types vooral op één punt: waar je voordeur zit.

Type Kenmerk
Galerijflat Voordeur aan een buitenliggende loopgang.
Portiekflat Voordeur aan een afsluitbaar gemeenschappelijk trappenhuis, centrale hal of gesloten portiek.
Corridorflat Voordeur aan een centrale gang of hal op de verdieping.
Maisonnette Een flatwoning die zelf uit twee of meer bouwlagen bestaat.
Benedenwoning Woning op de begane grond, met de voordeur aan de straat.
Bovenwoning Woning op een hogere verdieping, bereikbaar via een binnentrap.
Portiekwoning Etagewoning met de voordeur in een open portiek.

Een maisonnette heeft daardoor een trap binnen de eigen woning, terwijl het een woning in een meergezinsgebouw blijft. Het verschil tussen een open en een afgesloten portiek bepaalt of de woning als portiekwoning of als portiekflat geldt.

Flat of appartement

In gewone taal is een appartement elke woning in een groter gebouw. In de Fotowijzer niet: daar is een appartement een woning in een meergezinsgebouw die zich onderscheidt door luxe en een eigen stijl. Een gewone woning in een galerij- of portiekgebouw heet daar flat. Ook de penthouse is er een apart type: een woning op de bovenste verdieping of verdiepingen die in indeling en afwerking afwijkt van de andere woningen in het gebouw. De serviceflat is een flat met extra diensten, zoals maaltijden, waarbij persoonlijke verzorging centraal staat. Wat dat verschil in de praktijk betekent, staat uitgewerkt in flat of appartement: wat is precies het verschil.

Bijzondere woningtypen

Naast de standaardtypes kent de Fotowijzer een lange lijst bijzondere woningtypen. Een selectie:

  • Villa: een grote vrijstaande woning van twee of meer bouwlagen, omringd door open ruimte zoals tuin of water.
  • Herenhuis: een relatief grote eengezinswoning in de bebouwde kom met een opvallende gevel aan de straatkant. Oorspronkelijk oudere woningen, nu ook nieuwbouw van hoge kwaliteit.
  • Bungalow: een vrijstaande woning waarvan de buitenmuren niet hoger komen dan één bouwlaag. Bij een semi-bungalow is er hooguit een eerste verdieping en liggen de belangrijkste vertrekken op of onder de begane grond.
  • Drive-in woning: de garage zit in het hoofdgebouw en de woonkamer ligt op de verdieping erboven.
  • Split-level woning: de woonvertrekken liggen op twee of meer niveaus die ongeveer een halve verdieping verspringen.
  • Patiowoning: de buitenruimte is helemaal omsloten door het huis zelf, buurwoningen of muren.
  • Kwadrantwoning: een van vier woningen die samen één blok vormen, waarbij elke woning aan twee andere grenst.
  • Woonboerderij: een voormalige agrarische woning die vooral bewoond wordt en waarvan de oude bedrijfsruimtes woonruimte kunnen zijn. Hoort de woning nog bij een werkend agrarisch bedrijf, dan heet ze boerderij.
  • Tiny house: een kleine vrijstaande woning tot 50 m², op een fundering of op wielen.
  • Souterrain en bel-etage: een souterrain ligt deels onder het maaiveld. Een bel-etage is een woonlaag van ongeveer 1,5 meter boven de grond, altijd boven een souterrain.

Wonen op het water en verplaatsbaar wonen

Voor woningen op het water maakt de Fotowijzer onderscheid tussen een woonboot, die een vaste ligplaats en een aansluiting op de wal heeft, en een waterwoning, die op een drijvende constructie staat en met het waterpeil mee omhoog en omlaag gaat. De woonwagen en de stacaravan zijn verplaatsbare woningen op een standplaats. Bij een woonboot hoort een ligplaats die de gemeente heeft aangewezen. Bij een woonwagen of stacaravan hoort een standplaats, aangewezen door de gemeente of door de eigenaar van een recreatieterrein.

Begrippen die geen woningtype zijn

Een deel van de woorden in woningadvertenties zegt niets over de vorm van het huis, maar over de huur, de doelgroep of de afwerking. Ze komen bovenop een woningtype:

  • Vrije sector: zegt iets over de huurprijs en de regels die daarbij horen. Een vrijesectorwoning kan een tussenwoning zijn of een flat.
  • WMO-woning: zegt iets over de aanpassingen en de doelgroep, niet over de bouwvorm.
  • Casco woning: zegt iets over de afwerking bij oplevering.

Het verschil is handig bij zoeken. Wie filtert op een woningtype en op een huursegment, zoekt op twee verschillende dingen tegelijk.

Welk woningtype past bij jou

Er is geen beste woningtype. Wel zijn er een paar vragen die het aantal opties snel kleiner maken:

  1. Wil je eigen grond en een eigen tuin? Dan kom je uit bij een eengezinswoning. Bij een meergezinswoning deel je het gebouw met andere bewoners.
  2. Hoeveel muren deel je liever met de buren? Een tussenwoning deelt er twee, een hoek- of eindwoning en een 2-onder-1-kapwoning één, een vrijstaande woning geen. Bij een geschakelde woning loopt het contact via de aanbouw.
  3. Moet alles gelijkvloers kunnen? Een bungalow en een benedenwoning hebben de woonruimte op de begane grond. Een drive-in woning en een maisonnette juist niet.
  4. Zoek je in een grote stad? Dan is de kans groot dat het een meergezinswoning wordt. Op 1 januari 2026 was in Amsterdam 87,6 procent van de woningen een appartement, in Rotterdam 74,6 procent en in Utrecht 59,2 procent.
  5. Wil je kopen of huren? Landelijk is bijna 6 op de 10 woningen een koopwoning. In Amsterdam is 7 op de 10 woningen een huurwoning.

Kijk bij een woning die je overweegt altijd welk type er in de officiële stukken staat, en niet alleen in de advertentie. Een eindwoning die als hoekwoning wordt aangeboden heeft geen zijtuin, en een flat die appartement heet, is in de indeling voor de WOZ misschien gewoon een galerijflat.

Lees ook: Wat is een etagewoning

Lees ook: Wat is een studio woning? Uitleg, kenmerken en voor wie het geschikt is

Laatst gecontroleerd op 25 oktober 2026.

De beelden in dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.

Je kan misschien ook genieten van: