Een MIVA-woning is een zelfstandige woning die speciaal is ontworpen voor mensen met een lichamelijke beperking. De afkorting staat voor Moeilijk Invaliden Vriendelijke Accommodatie (of soms: woning). Het gaat om een reguliere zelfstandige woonruimte die zo is ingericht en gebouwd dat iemand met een beperking er zo zelfstandig mogelijk kan wonen, eventueel met begeleiding of zorg op afroep.
Een MIVA-woning is geen instelling en geen verpleeghuis. Wie in een MIVA-woning woont, heeft een eigen voordeur, eigen badkamer en eigen keuken. Het verschil met een gewone huurwoning zit hem in de bouw, de indeling en de voorzieningen.
Wat maakt een woning een MIVA-woning?
Een MIVA-woning voldoet aan een reeks bouwtechnische en praktische eisen die het leven met een lichamelijke beperking mogelijk maken. De belangrijkste kenmerken zijn:
- Drempelvrije toegang: geen opstapjes bij de voordeur of binnen in de woning.
- Brede deuropeningen, geschikt voor een rolstoel of rollator (doorgaans minimaal 85 tot 90 centimeter vrije doorgang).
- Een ruime badkamer met een toegankelijke douche, vaak een inloopdouche of douchezitje, en een verhoogd toilet.
- Voldoende draaicirkel in de woonkamer, slaapkamer en badkamer voor een rolstoel.
- Aanwezigheid van een tillift of beugels op de juiste plaatsen, of de mogelijkheid om deze te plaatsen.
- Een keuken die bereikbaar is voor iemand die zit.
- Geen trappen die noodzakelijk zijn om de woning te gebruiken (alle leefruimtes op één niveau, of een traplift aanwezig).
Niet elke MIVA-woning heeft precies dezelfde voorzieningen. Sommige woningen zijn ingericht voor mensen die gebruik maken van een handbewogen rolstoel, andere zijn geschikt voor bewoners met een elektrische rolstoel of voor mensen die volledig afhankelijk zijn van hulp bij transfers. De aanduiding MIVA is geen officieel keurmerk met een vaste norm, maar een gangbare term in de sociale huisvesting en de zorg.
Voor wie is een MIVA-woning bedoeld?
Een MIVA-woning is bedoeld voor mensen met een lichamelijke beperking die zelfstandig willen wonen, maar daarvoor wel een aangepaste woonomgeving nodig hebben. Dat kunnen zijn:
- Mensen die gebruikmaken van een rolstoel of scootmobiel.
- Mensen met een neuromusculaire aandoening, zoals MS of spierziekte.
- Mensen na een hersenbloeding of ongeluk met blijvende beperkingen in mobiliteit.
- Ouderen met ernstige mobiliteitsklachten die zelfstandig willen blijven wonen.
De woning is niet automatisch alleen voor mensen met een WLZ-indicatie (Wet langdurige zorg). Ook mensen met een WMO-indicatie (Wet maatschappelijke ondersteuning) of mensen zonder formele zorgindicatie, maar met een aantoonbare behoefte aan een aangepaste woning, kunnen in aanmerking komen. Wie een MIVA-woning wil huren via een woningcorporatie, moet dit doorgaans aanvragen via een urgentieverklaring of medische verklaring.
Wat is het verschil met een gewone aangepaste woning?
Een reguliere huurwoning kan worden aangepast via een WMO-aanvraag bij de gemeente. Denk aan het plaatsen van een traplift, het aanpassen van de badkamer of het verwijderen van drempels. Dat is iets anders dan een MIVA-woning. Bij een MIVA-woning zijn de aanpassingen al onderdeel van het ontwerp en de bouw van de woning zelf. De woning is dus van de grond af aan gebouwd voor bewoners met een beperking, niet achteraf aangepast.
Dat maakt een MIVA-woning doorgaans geschikter voor mensen met zwaardere of meervoudige beperkingen. Een achteraf aangepaste woning heeft soms beperkingen in draaicirkels of deuropeningen die je in een echte MIVA-woning niet tegenkomt.
Hoe kom je in aanmerking voor een MIVA-woning?
MIVA-woningen vallen in Nederland vaak onder de sociale huursector en worden aangeboden door woningcorporaties. De wachttijden kunnen lang zijn, afhankelijk van de regio. De stappen om in aanmerking te komen zijn over het algemeen als volgt:
- Schrijf je in bij een woningcorporatie in jouw regio en geef aan dat je een MIVA-woning of rolstoelgeschikte woning zoekt.
- Vraag een medische urgentieverklaring aan als je situatie dat rechtvaardigt. Dit kan de wachttijd verkorten.
- Overleg met je gemeente of het WMO-loket of er aanvullende ondersteuning mogelijk is bij het vinden of aanpassen van een woning.
- Informeer bij zorgorganisaties of er geclusterde woonvormen beschikbaar zijn waarbij een MIVA-woning gecombineerd is met nabije zorgondersteuning.
In sommige gevallen zijn MIVA-woningen onderdeel van een woonzorgcomplex: een gebouw waar meerdere aangepaste woningen bij elkaar zitten en waar zorg op afroep beschikbaar is, zonder dat het een instelling is. Dit biedt meer zelfstandigheid dan een verpleeghuis, maar meer veiligheid en ondersteuning dan volledig zelfstandig wonen in een gewone wijk.
Een MIVA-woning is een goede oplossing voor iedereen die door een lichamelijke beperking niet meer goed in een standaardwoning terecht kan, maar wel zelfstandig wil leven. Kijk bij jouw woningcorporatie of gemeente welke mogelijkheden er in jouw regio beschikbaar zijn, want het aanbod verschilt sterk per gemeente en stad.
